Alfa-college
Groningen

Vluchtelingen beter voorbereid op beroepsonderwijs

Vluchtelingen die vanaf september instromen in het schakel- of voorbereidend jaar worden met extra lessen nog beter voorbereid. In een pilot bekostigd door het UAF (organisatie die vluchtelingen begeleidt bij hun studie in het mbo en hbo) onderzoekt het Alfa-college of instromers door middel van extra lessen beter voorbereid worden op het schakeljaar voor een vervolgopleiding.

De groep van 45 vluchtelingen krijgt naast het gewone inburgeringtraject extra vaardigheden, zoals rekenen en Engels, en een betere voorbereiding op de examens van het schakeljaar. “Op die manier zijn ze beter voorbereid op het vervolgonderwijs en kunnen ze versneld instromen”, vertelt docent Nederlands Michiel Knol van het Alfa-college.

Schakelgroep
Statushouders die in september dit jaar instromen in het schakeljaar, krijgen een betere voorbereiding op hun vervolgopleiding. “Normaal krijgen leerlingen die een inburgeringsexamen doen drie keer per week les, voornamelijk in taal. Het verschil is dat ze in deze pilot vier keer per week les krijgen en dat ze extra vaardigheden leren die van pas komen als ze in het onderwijssysteem zitten’, vertelt Michiel Knol, docent Nederlands van het Alfa-college.

De leeftijd van de leerlingen in de schakelgroep ligt gemiddeld tussen de 20 en 30 jaar oud. “Dan heb je het over leerlingen die vaak al in eigen land een opleiding hebben gevolgd en dus bekend zijn met leren en studeren. Ze willen en moeten eigenlijk ook een hoger taalniveau zien te bereiken dan voor het inburgeringsexamen nodig is.

Het inburgeringsexamen is op taalniveau A2, terwijl je voor een opleiding niveau 3 in het mbo minimaal Nederlands op niveau B1 moet hebben. Plus alle vaardigheden die komen kijken bij het volgen van zo’n studie. Denk aan samenwerken met anderen, maar ook jezelf presenteren en initiatief nemen.”

Motivatie
Een van de leerlingen in de schakelklas is Sara Amani uit Iran. Ze is pas acht maanden in Nederland maar spreekt de taal al behoorlijk. Ze wil volgend jaar beginnen met het voorbereidend jaar om daarna op hbo-niveau een opleiding tot laborante te volgen. “In Iran wordt er van bovenaf bepaald wat je moet gaan studeren." Hier is de motivatie bij jezelf veel belangrijkerHaar studiegenoot Mohamad Zaza kwam twee jaar geleden vanuit Syrië naar Nederland. Hij beheerst de taal ook al behoorlijk en met zijn motivatie zit het wel snor. “Ik wil graag het schakeljaar voor mbo niveau 4 doen om daarna de opleiding Technicus engineering te volgen op het Alfa-college. Ik houd van technisch tekenen. Dat deed ik vroeger ook al. Mijn vader had een machinefabriek in Syrië maar door de oorlog is het onveilig”, zegt Zaza.

De motivatie van de studenten die zich voorbereiden op het schakeljaar is vaak wat hoger, merkt Knol.Het zijn vaak studenten die wat steviger in hun schoenen staan. De vluchtelingen hebben vaak heel veel meemaakt. Soms is de familie thuisgebleven en heerst de angst en onzekerheid. Maar soms zijn leerlingen ook met de hele familie hier waardoor het lastig is om thuis te leren. Voor sommige vluchtelingen gaat het dan ook te snel. Je bent hier niet alleen om de taal te leren, je leert ook de maatschappij kennen waarin je gaat functioneren.”

UAF
In het extra dagdeel dat de studenten volgen, krijgen ze naast Nederlands ook Engels en rekenen en worden ze voorbereid op de instaptoets voor het schakeljaar mbo niveau 3 en 4. Het extra dagdeel wordt door Stichting voor vluchteling-studenten UAF gefinancierd. Het UAF ondersteunt vluchtelingen richting mbo, hbo en wo in studie en werk. “Dat doen we op verschillende manieren; we zetten bijvoorbeeld leerwerktrajecten op maar financieren ook opleidingen of voortrajecten die nodig zijn voor vluchtelingen om het onderwijs in te stromen”, vertelt mbo-projectleider Mery Redjopawiro van het UAF. “De contacten met het Alfa-college waren er al en we vonden het belangrijk om deze pilot te financieren. We wilden zelf niets voorschrijven omdat de ROC’s vaak zelf veel beter weten hoe ze het onderwijs moeten aanbieden. Wij redeneren vanuit het belang van de vluchteling.”

Nut van het schakeltraject
Het klaarstomen van leerlingen voor het schakeltraject gebeurt volgens Redjopawiro nog te weinig: “Terwijl er wel vaak sprake is van een gat tussen de inburgering en de instroom in het mbo. Instromen is vaak lastig vanwege de taal maar ook vanwege de toetsen die vaak heel talig zijn. We zien Alfa-college als voorloper van de ROC’s in Nederland. Ze hebben al een schakeljaar en een groep studenten die in het traject zitten. De pilot is voor het UAF van belang omdat we de uitkomsten ervan (aandachts- en succespunten) mee kunnen nemen in de gesprekken met andere onderwijsinstellingen en de overheid.”

Zaza en Amani stromen na de zomer in en beginnen dan aan hun respectievelijk schakeltraject en voorbereidend jaar. Ik wil zoveel mogelijk de taal leren zegt Amani. “Nederlands is niet gemakkelijk. De grammatica is moeilijk. Maar Nederland ligt me wel. Ik houd ervan dat je zelf motivatie moet hebben om hogerop te komen. Dit schakeljaar zorgt ervoor dat ik meer gewend raak aan het onderwijssysteem.” Ook Zaza vindt de taal lastig. “Maar het is de enige manier om Nederland te leren kennen. Door de extra vakken leer ik meer en kan ik me steeds beter uitdrukken." Ik weet nu beter wat me straks te wachten staat